Op 26 maart kwamen zo’n 50 projectleiders van 13 gemeenten uit de provincie Zuid-Holland bijeen in studio Loft in Delft Schieoevers. Deze voormalige kabelfabriek, vlak naast het spoor, vormde het industriële decor voor de projectleidersdag van de Verstedelijkingsalliantie. Het doel van de dag was helder: elkaar ontmoeten, kennis delen en gezamenlijke oplossingen vinden voor de complexe woningbouwopgave in de metropoolregio.
Zuid-Holland is een van de drukste provincies van Nederland en staat voor een enorme uitdaging: voldoende én betaalbare woningen realiseren. De Verstedelijkingsalliantie wil een bijdrage leveren aan de oplossing van het woningtekort en versterking van de economie. En dat niet alleen: het gaat om het creëren van locaties waar wonen, werken, leren én innoveren samenkomen. Dat doen ze door minimaal 170.00 nieuwe woningen te bouwen vóór 2040.
Na een korte introductie door dagvoorzitter Martje Storm, schetste Jan Nederveen, kernteamlid van de Verstedelijkingsalliantie, kort de geschiedenis van de Verstedelijkingsalliantie. Daarbij vertelde hij hoe binnenstedelijk bouwen onlosmakelijk verbonden is met economische vernieuwing. Het gaat niet alleen om het bouwen van woningen, maar om het neerzetten van een nieuwe economie. Een transformatie van de regio die werkgelegenheid creëert en Zuid-Holland toekomstbestendig maakt. Ov‑investeringen zijn daarbij essentieel: “Dat proberen we te doen met een schaalsprong in ons ov-systeem langs de Oude Lijn. Zonder rails geen woningen”, benadrukte hij.
Vanaf de start in 2017 en met het VA‑akkoord in 2019 is duidelijk geworden dat de projectplannen van alle grootschalige top-13 toplocaties van de Verstedelijkingsalliantie realistisch zijn. Investeren in die locaties werkt - en dat blijft de boodschap aan het Rijk.
In steden als Dordrecht, Rotterdam, Schiedam, Delft, Den Haag, Rijswijk, Leiden en Zoetermeer werken gemeenten aan binnenstedelijke ontwikkelingen waar wonen en versterking van de economie hand in hand gaan. Tijdens de pitches deelden zij hun successen en uitdagingen.
De rode draad: overal wordt hard gewerkt aan gemengde gebieden waar verschillende functies samenkomen. Tegelijkertijd lopen gemeenten ook tegen vergelijkbare knelpunten aan, zoals beperkte ook te maken met: weinig eigen grond in de gemeente (grondposities), uitdagingen rondom het ontwikkelen van kantoorruimte en kantoorverhuur, netcongestie, de balans tussen hoogstedelijk bouwen en leefbaarheid, lange procedures en verouderende businesscases. Ook mobiliteitsvraagstukken, zoals betaalbare en efficiënte mobiliteitshubs, spelen een grote rol.
Naast de belemmeringen kwamen ook inspirerende voorbeelden naar voren. Denk aan Merwe-Vierhavens als havenstad van de toekomst, integrale gebiedspakketten in de gemeente Rotterdam waarin groen, wonen, mobiliteit en financiën samenkomen, en in meerdere gemeenten de kans om stationsgebieden aantrekkelijker te maken voor bewoners, bedrijven en reizigers.
In kleinere groepen werkten deelnemers aan drie hoofdthema’s: mobiliteitshubs, financiën en economisch profiel. Wat zijn de belemmeringen voor het thema in kwestie en welke oplossingen kunnen we bedenken en wie of wat zijn daarvoor nodig?
De bedoeling was om tot top 3‑belemmeringen en oplossingen per thema te komen. Dat lukte niet volledig, maar de gesprekken leverden wel veel waardevolle inzichten op. De sfeer was open en constructief. Deelnemers herkenden elkaars knelpunten en wisselden actief ideeën uit. Hoewel er nog geen kant‑en‑klare oplossingen op tafel lagen, ontstonden veel aanknopingspunten voor vervolgstappen.
Tijdens de afsluiting benadrukte Jan Nederveen dat samenwerking de sleutel is. “We verzinnen nu vaak vijf keer apart een oplossing, terwijl we dat beter samen kunnen doen. Daar zijn dit soort dagen voor bedoeld.” zegt Jan. “We zijn allemaal met ons eigen project in een gebied bezig, maar bedenk ook: ik ben onderdeel van een groter geheel. Samen kom je verder. ”
De woningbouwopgave vraagt dus om regionale afstemming en een gezamenlijke blik op de regio Zuid-Holland. Volgend jaar bestaat de VA tien jaar en met de gesprekken van vandaag zijn er weer nieuwe stappen gezet richting oplossingen voor de toekomst.